RETORYKA to sztuka mówienia w sposób przekonujący. Opiera się ona na obserwacji efektów działania poszczególnych ‚chwytów perswazyjnych’ w różnych sytuacjach życiowych. Pewne argumenty, strategie i techniki pozwalały w przeszłości przekonać inne osoby do zmiany zdania. Możemy więc wziąć te same metody i zastosować je w innej sytuacji. Retoryka nie jest więc teoretyczną dziedziną wiedzy, a praktyczną nauką tego, jak mówić, by przekonać innych. W dawnych czasach retoryka bazowała na notowaniu słów słynnych mówców podczas ważnych przemówień. Dzisiaj możemy inspirować się dowolnymi źródłami – jeśli coś zadziałało, to nie ma znaczenia czy użył tego prezydent USA, czy pani która sprząta w biurze.

W tym miejscu chcę zebrać chwyty retoryczne z różnych źródeł, miejsc i czasów. Tam gdzie to możliwe, podaję źródło.


REGUŁA WZAJEMNOŚCI

Argument: „Pieniądze na budowę tego meczetu pochodzą od tego samego szejka, który sfinansował leczenie dwóch polskich śmiertelnie chorych dziewczynek. Wtedy jego pieniądze były dobre, a teraz są złe?”

Komentarz: Takie zdanie padło podczas dyskusji na jakimś forum islamskim. Rozmówca odwołuje się do tzw. reguły wzajemności. Reguła wzajemności to zakodowany w nas wzorzec reakcji, który zwiększa naszą uległość wobec osób, które zrobiły dla nas coś dobrego. Ten mechanizm nie jest całkowicie bezsensowny – dzięki niemu wiele więzi społecznych może się rozwijać. Jak ktoś coś „dał”, to jest większa szansa że „dostanie” – dzięki temu możemy w miarę dobrze funkcjonować jako społeczeństwo. Jednak w tym wypadku, jeśli jesteśmy po stronie przeciwników budowy meczetu, musimy zadać sobie pytanie „czy pomoc lub brak pomocy fundatora dla dwóch dziewczynek jest właściwym kryterium do podejmowania decyzji o budowie meczetu”. Jeśli nie, to argument zwolenniczki jest manipulacją i powinniśmy stanowczo na nią zareagować.

Taktyka: Możemy pokazać w jaki sposób reguła wzajemności działa negatywnie w innych sytuacjach. W tym wypadku osobą używającą argumentu była kobieta, możemy więc dać mocny przykład.

Odpowiedź: „Wyobraź sobie że idziesz na randkę z nowo poznanym mężczyzną, na początku  dostajesz kwiaty, przyjmujesz je z radością… ale potem ten mężczyzna chce Cię zgwałcić.. i kiedy się bronisz, do tego mówi Ci „ co moje kwiaty były dobre a mój seks jest zły?”. Uważasz, że on byłby w porządku i uległabyś mu?”

źródło: Dominik Lipiński 😉


BŁĄD NATURALNOŚCI

Argument: „My mężczyźni jesteśmy poligamiczni, to jest w naszej naturze.”

Komentarz: Rozmówca popełnia ‘błąd naturalności’ – zakłada (lub tylko sprawia takie wrażenie, by uzyskać przewagę w dyskusji), że jeśli coś jest naturalne to automatycznie powinno być to przyjęte jako obowiązujący stan rzeczy, który powinien zostać przyjęty. Jest to błąd ponieważ ignoruje fakt, że wpływa na nas wiele innych czynników niż tylko ‘natura’.

Taktyka: Możemy pokazać inne przykłady, gdzie przyjęcie tego stanowiska byłoby wyraźnie szkodliwe.

Odpowiedź: „W naszej naturze jest też, że chorujemy i umieramy na tysiące różnych chorób – na przykład na grypę. W naszej naturze jest też, że umierają wszystkie urodzone przedwcześnie niemowlęta. Wirus HIV też jest naturalny. Ale czy nie robimy czegoś by ratować urodzone przedwcześnie niemowlęta, leczyć choroby i przedłużać życie osób chorych na AIDS?”

źródło: nie pamiętam


ZABÓJCZE FAKTY

Argument: „Jak możesz wierzyć, że zamachy na World Trade Center były inspirowane przez rząd Amerykański? Przecież to typowa teoria spiskowa!”

Komentarz: Rozmówca uznaje, że samo zakwalifikowanie teorii inspirowania zamachów przez rząd USA jako teorii spiskowej wystarczy, by ją zdyskwalifikować.

Taktyka: Możemy zastosować odmianę techniki tzw: killer fact (zabójczego faktu) – w tym wypadku podać przykłady sytuacji, gdy teorie uznawane za ‚teorie spiskowe’ okazały się po jakimś czasie prawdziwe.

Odpowiedź: „Ale tam, przecież to oczywiste, że żadna teoria spiskowa, nigdy w historii ludzkości nie okazała się prawdziwa. Oczywiście, poza pewnymi wyjątkami 😉

1. Afera Watergate (przez dwa lata, zanim wypłynęły taśmy z dowodami, podsłuchy w biurach partii uznawane były za teorię spiskową).

2. Mafia (teraz słynna, a tymczasem do lat 60, każdy kto mówił o istnieniu ‚wielkiej kryminalnej siatki’ w stanach uznawany był za paranoika ).

3. Operation Mockingbird (teoria spiskowa w latach 60, ze CIA publikuje w prasie amerykańskiej swoje materiały za pomocą siatki własnych dziennikarzy).

4. Operation Northwoods (teoria spiskowa, ze żeby zdobyć poparcie społeczeństwa USA, armia planowała przeprowadzić serię ataków przeciw własnym obywatelom i żołnierzom).

5. MK-ULTRA (kolejna teoria spiskowa, która krążyła w czasie zimnej wojny – ze niby wywiad porywa własnych obywateli i pierze im mózgi.. jak się okazało – prawda).

Źródło: http://www.wykop.pl/link/883053/pokrecone-teorie-spiskowe-czyli-witamy-w-swiecie-paranoi/#comment-6825123